Historie Gilde Sint Sebastiaan

 

De gildehistorie in Lage Mierde gaat terug tot in de tweede helft van de 16e eeuw.Het oudst aanwezige zilver dateert van 1597 (koningsschild).
Het laatste hoofdmanschild, dat door de gildebroeders aan hoofdman Frans Paridaans werd aangeboden, dateert van de patroonsdag van Sint Sebastiaan op 20 januari 1981.
De wordingsgeschiedenis van het Mierdse gilde speelt zich formeel af rond de opstelling en goedkeuring van de Gildekaart in 1607 onder het teken van die tijd: ""... lanckdurige continuele inlantsehe oorlogen...".De Gildekaart werd op 20 januari 1607 afgegeven op gezag van de Aartshertogen Albertus van Oostenrijk en Isabella Clara Eugenia, door de Overheid van bet Hoofdgilde van de "hantboge van den edelen ridder ende martelaar Sinte Sebastiaan te Leuven, eerste hoofdstad van Brabant."De Gildekaart omvat 33 artikelen.
Bij de invoering van de moderne verenigingsstatuten, zijn de belangrijkste elementen uit de Kaart overgenomen.
De statuten zijn verleden op 29 december 1981 en werden ingevoerd op 20 januari 1982.

foto uit 1983

Sint Sebastiaan uit Lage Mierde beoefent als een van de weinige gilden het handboogschieten op de wip.
Eénmaal in de vier jaar wordt door schutterskunst bet afschieten van de vogel van de wip bepaald, wie voor de volgende termijn van vier jaar de titel "koning" mag dragen.Het gilde kent twee teerdagen: de patroonsdag in januari en de eerste dinsdag in september.
Op deze dagen blijken nog verschillende oude tradities te zijn gehandhaafd, zoals bij voorbeeld de inwijdingsrite van nieuwe gildebroeders en zusters, door een kroning met een bloemenkroon.Zelfs heeft men een geldige verkiezingsprocedure uitgewerkt en opgenomen in de statuten, gebaseerd op bet aloude kiezen met "erwten en bonen".
Sinds 2000 laat het gilde ook zusters toe als volwaardige leden.
Op de patroonsdag in 2003 werden de eerste twee gildenzusters officieel ingewijd.

Het gilde is nooit groot geweest in omvang, niettemin heeft het altijd goede schutters geleverd in de strijd om de gilde-eer.
Als een der laatste heeft dit gilde in het Kwartier van Oirschot pas gekozen voor een zekere uniformering van de gildebroeders: men houdt niet van "vol ornaat en groot vertoon".


Foto uit 1923

Pas in 1983 zijn uiteindelijk gelijke kostuums aangeschaft, waarin het Gilde Sint Sebastiaan uit Lage Mierde zich correct kan presenteren. Hierbij wordt toch enige soberheid betracht.

De laatste jaren is er veel aandacht besteed aan kleding en attributen.
Zo werd in 1971 bet koningszilver geheel gereviseerd en opnieuw geschakeld.
In 1974 kwamen er nieuwe sjerpen.
Het nieuwe hoofdmanschild is al genoemd.
In 1977 werd een nieuw moedervaandel vervaardigd. De oude standaard werd in 1980 vervangen door een getrouwe kopie.
In 1999 werden nieuwe vendels voor de vendeliers gemaakt.
In 2006 werd wederom een nieuw moedervaandel vervaardigd en ingewijd. Het is een kopie van het "oude" moedervaandel. Het "oude" moedervaandel was in dermate slechte staat dat het nodig vervangen moest worden.
Begin 2014 worden nieuwe kostuums besteld. De oude uit 1983 zijn duidelijk aan vervanging toe.

Het gilde bezit verder een schild met kruis en gegraveerd: B.G., waaraan twee halfplatte vogeltjes hangen.
Dit duidt mogelijk op een keizer, maar dat is ons niet bekend.

De historie van (gilde) Sint Sebastiaan

Het is een stukje geschiedenis: Sint Sebastiaan en het gilde van Lage Mierde dat naar hem vernoemd is.
Sint Sebastiaan, wie was hij? Wanneer leefde hij? Wat zien we heden ten dage nog van hem? Een duik in de geschiedenis.
De ouders van Sebastiaan waren christenen. Hijzelf bekeerde zich in het geheim, omdat de christenen toen nog door de Romeinen vervolgd werden en hielp de mensen die leden onder die vervolgingen.
Als officier in het Romeinse leger zou hij wonderen hebben verricht en hield hij lange redevoeringen.
Hij wist beroemde Romeinen te overreden de marteldood te sterven.

Hij viel hierdoor in ongenade bij de keizer nadat die ontdekte dat hij christen was.
Soldaten arresteerden hem en doorzeefden hem op het Marsveld met pijlen.
Volgens een ander verhaal werd hij naakt aan een boom of paal gebonden.

De heilige Irene wilde hem begraven maar merkte dat hij nog leefde.
Ze nam hem mee naar huis en verzorgde hem.
Enkele dagen later stond Sebastianus op de trappen van de tempel om de keizer te wijzen op zijn onrechtvaardig optreden tegen de christenen.
Opnieuw werd hij gearresteerd en in het Circus van Rome doodgeknuppeld.
Zijn lichaam werd in het riool gegooid.
Zijn stoffelijk overschot werd begraven in de catacomben aan de Via Appia, bij de toenmalige apostelbasiliek, op de plaats waar nu de basiliek van Sint Sebastiaan buiten de Muren staat.

In de 9e eeuw werd Sebastiaan patroon van de apostelbasiliek.
Zijn lichaam lag later in een zijkapel van de basiliek en hij werd al vroeg vereerd in West-Europa.
Zo is hij o.a. de beschermheilige van de (boog-)schutters en dragen veel gilden en schutterijen zijn naam.
Zijn naamdag is 20 januari, de dag waarop hij stierf in het jaar 288.

De historie van het Gilde Sint Sebastiaan gaat terug tot de tweede helft van de 16e eeuw.
Ergens zo rond 1580 moet het gilde hier in Lage Mierde zijn opgericht.
De stad Antwerpen lag onder beleg van de Spanjaarden en meneer pastoor was bang dat de rondzwervende (en rovende) troepen het op zijn kerkzilver hadden gemunt.
De "weerbare mannen" moesten gemobiliseerd worden.

Uit die tijd dateert ook een beeld van Sint Sebastiaan, dat kunstliefhebber en verzamelaar Ad de Bruin op de kop wist te tikken.
Zie hierover meer info op de pagina "Nieuws" in het artikel "Op bezoek bij Sint Sebastiaan."

Of ga direct naar het naar het artikel Op bezoek bij Sint Sebastiaan"

400 jarig bestaan

In het weekend van 8, 9 en 10 juni 2007 vierde het Gilde Sint Sebastiaan haar 400 jarig bestaan. Het gilde werd eind 16e eeuw opgericht en in 1607 officieel erkend in de `Caert´.

Het officiële 400 jarig bestaan werd natuurlijk groots gevierd met aandacht voor de tradities die daarbij horen.
Zo was er een optocht van alle deelnemende gilden (± 1500 deelnemers verdeeld over een vijftig gilden), een massale opmars van alle keizers, koningen, koninginnen, hoofdmannen, vendeliers en tamboers, vooraf gegaan door sierlijk uitgedoste standaardruiters met hun al even zo sierlijke paarden.
In een aparte tent was een tentoonstelling ingericht: "Doar hedde de Guld", die een overzicht geeft van het gilde door de eeuwen heen.

Nu 400 jaar later tracht het gilde haar tradities en gebruiken in stand te houden en over te dragen op de volgende generaties.
Als één van de weinige schuttersgilden hanteert zij nog het klassieke wapen van de handboog en schiet zij op de "wip" (een 12 meter hoge paal waarop een schoteltje ligt met een doorsnede van 15 cm.). Eenmaal per vier jaar wordt om de koningseer gestreden door het schieten op de "vogel". Het gilde kent echter niet alleen schutters, maar telt ook vendeliers, tamboers en een standaardruiter in haar gelederen.

Het was een fantastisch feestweekend in Lage Mierde waarin traditie en moderne tijd, oud en jong, gildebroeder en minder valide, hand in hand gingen.

 

De koningen, voor zover bekend:

1597 Hendrikus Willem Jaropas
1610 Hendrick Jans
1694 Arnoldus Leiten
1726 Wouter Koppens
1738 Mattys van Hest
1751 Peeter van den Borne
1777 Adriaan Witters
1786 Jan Baptist Lemmens
1790 Peter van Rooy
1814 Jacobus Fiers
1836 Jacobus Lemmens
1855 Hendrikus Wilhelmus van Loon
1919 Petrus Franciscus Veron
1920 Tb. Laureijs
1926 Leonardus van de Aa
1934 J.J. Kuijpers
1946 Franciscus Henricus Veron
1951 Johannes Christianus van Loon
1954 P. van de Aa
1958 F.H. Veron
1966 Henk van Stokkom
1970 Fr. Adams
1974 A. Kraaijvanger
1978 W. Paridaans
1982 A. Kraaijvanger
1986 Jeroen van Dongen
1990 Peter van Gerven
1994 Cees Brekelmans
1998 Herman van Woerkom
2002 Piet Huijben
2006 Gust Gijbels
2010 Harry Kloppenburg
2014 Gust Gijbels

P.F. Veron, 1919



1

 

Ga terug naar de vorige pagina